รางวัลคนดี ประเทศไทย ปี 2562

นางสาวทองพูล  บัวศรี

ผู้จัดการโครงการครูข้างถนน  มูลนิธิสร้างสรรค์เด็ก

ครูได้ย้อนถามอีกว่า  ให้รางวัลครูด้วยเหตุผลอะไร

คุณศิโรจน์  มิ่งขวัญ  ว่าครูมีคุณสมบัติครบถ้วน ที่ควรจะได้รางวัล  ด้วยเหตุผลหลายประการด้วยกัน คือ

(1)ได้ติดตามงานของครูมาตลอด  ครูลงพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เวลาติดตามงานของครู  รู้ถึงความสุขเวลาที่ได้นั่งคุยกับกรณีศึกษา  และเวลาที่ครูนั่งคุยกับกรณีศึกษา ครูให้เกียรติกับกรณีศึกษาเสมอกัน  ครูมีเทคนิคในการพูดคุยสารทุกข์สุกดิบกับกรณีศึกษา มีทั้งความใส่ใจ ความจริงใจ  ตลอดจนการจดบันทึก  เวลาที่เห็นครูเห็นสมุดจดงานตลอด พร้อมกับปากกาเสมอ 

(2) เวลาที่ครูถอดงานในแต่ละกรณีศึกษา  ศึกษาความเป็นอยู่เพราะตามกันจนลึกบ้านที่อยู่อาศัย  นั่งเฝ้ามองเขา  ในขณะที่ครูเองก็มีอายุมาก  จะต้องมีทั้งความเหนื่อย เมื่อย เครียด และเบื่อ กับพฤติกรรมของกรณีศึกษา   แต่ที่ผ่านการถอดงาน ผมอ่านแล้วเห็นแต่แนวทางที่หลากหลาย  ในการแก้ไขกรณีศึกษาที่ไม่เหมือนกัน  สิ่งเหล่านี้ครูใช้ข้อมูลอย่างเป็นประโยชน์ ในการตัดสินใจอะไรสักอย่าง ครูเพียบพร้อมด้วยข้อมูล  หาแนวทางมาหลายรูปแบบ  แล้วให้กรณีศึกษาเลือกแนวทางเอง  กรณีศึกษารับผิดชอบในสิ่งที่พวกเขาทุกคนเลือก ซึ่งมีทั้งข้อดี-ข้อเสีย  ในการเรียนรู้ด้วยกันระหว่างครูกับกรณีศึกษา

(3)กระบวนการ/วิธีการทำงานของครู  น่าติดตาม/น่าศึกษามาก  กรณีศึกษามีทั้งที่สำเร็จแล้ว/และมีทั้งที่ยังไม่เสร็จ  แต่เป็นการให้ความรู้กับนักเรียน/นักศึกษา/นักวิชาการ ตลอดจนประชาชนที่สนใจ เพราะการถ่ายทอดงานแบบที่ครูทำ ไม่ง่ายเลยครับครู

(4)งานของครู ต้องเป็นคนที่รักงาน  มีแรงบันดาลใจ สร้างพลังอย่างมาก โดยเน้นการทำงานในภาคสนาม เป็นฐาน ต่อยอดด้วยการถอดงานเป็นอีกงานที่ครูทำมาอย่างต่อเนื่อง  เป็นคุณค่าให้กับคนทำงานภาคประชาสังคมรุ่นใหม่ที่ต้องมีพร้อมทั้งพลังด้านจิตใจ อยากทำ อยากเรียนรู้   พร้อมกับความมุ่งมั่น ทุ่มเท  ให้ความสำคัญกับชีวิตคนเล็กคนน้อย ที่ยังอยู่คู่กับสังคมไทย 

(5)งานที่ครูทำ ครูหาแนวทางแก้ไขร่วมกันระหว่างกรณีศึกษา  ครูไม่ยอมจำนนกับสิ่งที่เกิดขึ้น กับกรณีศึกษา  ครูใช้ทั้งองค์ความรู้ ใช้ฐานจิตใจที่อยากช่วย  สิ่งสำคัญครูดึงทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาร่วมกันหาแนวทาง   สิ่งที่สัมผัสได้ ครูยึดประโยชน์สูงสุดของเด็ก  จากกรณีศึกษาที่ครูช่วยเหลืออย่างต่อเนื่อง  เห็นผลผลิตที่เป็นความเติบโตของเด็กเร่ร่อนบนท้องถนนแต่ละคน  ผมบอกได้เลยครับว่าต้องใช้วิธีการที่มากมาย  และทำให้หน่วยงานของภาครัฐ พร้อมที่ให้ความร่วมมือกับงานครูเป็นอย่างดี

ด้วยเหตุผลที่ติดตามงานของครูมาอย่างต่อเนื่อง  ผมจึงสรุปว่า ครูเหมาะสมกับ รางวัลคนดีประเทศไทย ประจำปี 2562  ด้วย “คุณทองพูล  บัวศรี หรือครูจิ๋ว “ครูข้างถนน” ผู้เป็นฮีโร่ของเด็กเร่ร่อน กว่า 30 ปีที่ทุ่มเท ผลักดันเบิกทางให้เด็กกลุ่มนี้ให้ได้รับโอกาส สวัสดิการ การศึกษา ตลอดจนทางเลือกในการดำเนินชีวิตประกอบอาชีพเพื่อเลี้ยงตนเองได้ในอนาคต”

เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์  2563  ได้จัดการมอบรางวัล “คนดีประเทศไทย ปีที่ 11 ประจำปี 2562  เพื่อเชิดชูบุคคลที่ลงมือทำความดี ด้วยความทุ่มเท เสียสละ เพื่อสังคม พร้อมมอบรางวัลคนดีประเทศไทย สาขาศิลปิน-ดาราส่งเสริมสิ่งแวดล้อม และสาขาสื่อมวลชน ส่งเสริมสิ่งแวดล้อมดีเด่น  จัดโดยมูลนิธิคนดี(ประเทศไทย)ร่วมกับ บมจ.ซีพี ออลล์ ผู้ก่อตั้งร้านเซเว่น อีเลฟเว่นในประเทศไทย และสมาคมนักข่าวอาชญากรรมแห่งประเทศ

ได้รับเกียรติจาก  ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล  กรรมการและเลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา เป็นประธานมอบรางวัล พร้อมทั้ง ปาฐกถาพิเศษ หัวข้อ “คนดีกับความยั่งยืน”

คนดีที่สังคมต้องการ  ท่าน ดร.สุเมธ ยกตัวอย่างถึง พระราชดำรัสของรัชกาลที่ 9

“การทำความดี นั้นทำยาก และเห็นผลช้า แต่ก็จำเป็นต้องทำ เพราะหาไม่ ความชั่ว ซึ่งทำได้ง่าย จะเข้ามาแทนที่ และจะพอกพูนขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยไม่ทันรู้สึกตัว”

ความดี/คนดี เป็นนามธรรม หลายคนชอบถามหน้าตาเป็นอย่างไรหรือ..หรือนักการเมืองหน้าตาของคนดี/ความดีเป็นอย่างไร  นักการเมืองคือคนที่มีคุณธรรมกำกับ ควบคุมกิเลสได้ และไม่ลืมรากแห่งความดี ที่เป็นฐานของคน

ผมโชคดี ที่บ้านอยู่จังหวัดเพชรบุรี เกิดในครอบครัวที่บังคับปลุกให้ลุกขึ้นมาใส่บาตรพระ ทุกวัน แม้จะง่วงแค่ไหน

          ผมได้มีโอกาสถวายงาน รัชกาลที่ 9 ได้มีโอกาสเห็นการปฏิบัติงาน ลงมือทำความดีทุกย่างก้าว ทุกวินาที  วาทะอันยิ่งใหญ่ อันเป็นอมตะ ที่มั่นคง ยืนหยัด ต่อการพิสูจน์ของกาลเวลา เป็นเสมือนแสงดาวที่สว่างอยู่กลางฟ้ามืด คนไทยทั้งปวงได้ยิน ได้ฟังกันมานาน ด้วยความซาบซึ้งในหัวใจ และยังคงรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่ล้นฟ้าอยู่อย่างไม่เสื่อมคลาย

           พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร บรมราชาภิเษกตามแบบอย่างโบราณราชประเพณี ในวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ.2493 ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ในพระบรมมหาราชวัง

          ในวันมหามงคลนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระปฐมบรมราชโองการแก่ประชาชนชาวไทยว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม...”

           นายสุเมธ ตันติเวชกุล อธิบายว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตรัสว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม” ลองสังเกตดูซิว่า พระองค์ไม่ทรงใช้คำว่า “ปกครอง” แต่ทรงใช้คำว่า “ครอง” แทน “ปกครอง” เป็นเรื่องการใช้อำนาจในการบริหารแผ่นดิน แต่การใช้คำว่า “ครอง” เช่น ครองสมณเพศ ครองชีวิตสมรส เป็นการให้ความเคารพ ดูแลด้วยความเมตตา ซึ่งการครองแผ่นดินของพระองค์ ทรงใส่พระทัยในการดูแลพสกนิกรและทรงใช้ธรรมาภิบาล โดยธรรมสำหรับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว คือ ทศพิธราชธรรม ได้แก่  ทาน คือ การให้   ศีล คือ ความประพฤติ ที่ดีงาม ทั้ง กาย วาจา และใจ บริจาค คือ การเสียสละความสุขส่วนตน เพื่อความสุขส่วนรวม ความซื่อตรง คือ การสุจริตต่อหน้าที่การงานของตน ต่อมิตรสหาย ต่อองค์กรหรือหลักการของตน ความอ่อนโยน คือ การมีอัธยาศัยอ่อนโยน ความเพียร คือ ความเพียร ความไม่โกรธ คือ การไม่แสดงอาการโกรธ ความไม่เบียดเบียน คือ การดำเนินชีวิตไปตามทางสายกลาง การผลิต การบริโภคที่สมดุลไม่เน้นประโยชน์ส่วนตนเป็นหลัก ซึ่งนำไปสู่การแข่งขันแย่งชิงจนเป็นการเบียดเบียนตนเองและผู้อื่นและทำลายสิ่งแวดล้อม ความอดทน คือ การรักษาปกติภาวะของตนไว้ให้ได้ว่า ไม่ว่าจะถูกกระทบกระทั่งด้วยสิ่งอันเป็นที่พึงปรารถนาหรือไม่พึงปรารถนาก็ตาม มีความมั่นคงหนักแน่นไม่หวั่นไหว ความเที่ยงธรรม คือ ความหนักแน่น ถือความถูกต้อง เที่ยงธรรมเป็นหลัก ซึ่งทศพิธราชธรรมเป็นศีลธรรมที่ทรงยึดถือมาตลอด และไม่ใช่เฉพาะพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเท่านั้นที่ทรงยึดปฏิบัติ แต่ทุกคนสามารถยึดถือได้ด้วยเช่นกัน จะได้ไม่ทะเลาะกันเช่นทุกวันนี้

ส่วน “ประโยชน์สุขแห่งมหาชน” ทรงทำเพื่อส่วนรวม ถ้าทุกคนทำเพื่อส่วนรวมประเทศก็จะเจริญก้าวหน้า คนในสังคมก็จะได้รับประโยชน์ทั่วกัน

          สำหรับในวันนี้ แผ่นดิน ร่วมถึง ดิน น้ำ ลม ไฟ คือธรรมชาติ ซึ่งพระองค์ท่าน ทำให้เห็นคือ 8 เดือนในแต่ละปี  พระองค์ท่านศึกษา ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมของประเทศที่ท่านครองนั้น  ช่วยกันดูแลรักษาส่งต่อไปให้ลูกหลาน

          ประเทศไทย มีบุญ บุญคือ มีธรรมชาติ ที่เหลือกินเหลือใช้ แต่พระองค์ท่านก็ยังบอกว่า ควบคุมกิเลสให้อยู่   ใช้ชีวิตอย่างพอเพียง

          ผมให้กำลังใจ “คนดี” เอาความดีที่ทุกท่านได้ทำมาโชว์บ้าง  และทุกท่าน คือ คนที่ได้ยึดมั่น ถือมั่น ในความดีที่ทุกคนทำ  ทำจนเป็นที่ประจักษ์แก่ทุกหน่วยงาน  ช่วยกันกระจายความดีเหล่านี้ไปยังสังคม ตามบทบาทหน้าที่  แต่คนดีก็ต้องการกำลังใจ  ผมให้กำลังใจต่อทุกคนแล้วกันทำต่อไปให้เต็มแผ่นดินไทย  จรรโลงสิ่งที่ดีสืบสานให้ลูกหลาน

          สำหรับ ครู ได้รับรางวัล  “คนดีประเทศไทย ประจำปี 2562” เป็นคนแรก  ตื่นเต้นที่ได้รับจากมือของ ท่านสุเมธ  ตันติเวชกุล   สิ่งที่ท่านกระซิบถาม  เด็กเร่ร่อนในประเทศไทย มีจำนวนมากไหม  เพิ่มขึ้นเยอะกว่าเดิมมากใช่ไหม   ทำต่อไปนะ ผมเป็นกำลังใจให้  พร้อมกับเอามือขวาตบมาที่ไหล่ของครู

          สิ่งเหล่านี้คือความเมตตา ของท่านส่งผ่านมาเป็นกำลังใจในการทำงาน  สำหรับสิ่งเหล่านี้ คือสัญญาที่ต้องทำงานจนกว่าจะทำไม่ไหว   ยังกระซิบต่อว่าถ่ายทอดให้คนรุ่นใหม่สืบสานงานต่อด้วยนะ  ทำงานกันให้ได้

วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2563